Auteursarchief: Ron

Wondertuin!

Een wondertuin; wie wil dat niet?

afrijpende herfstframboos

Bewijsmateriaal

Volgens mijn dierbare echtgenote is dat wat wij hebben gecreëerd de afgelopen 3 jaar. Het is inmiddels ruim in november en afgelopen weekend kwam ze blij en verrast als een kind met een bakje vers geplukte rijpe frambozen uit de tuin. Ik had dit voorjaar van een paar in een hoekje weggestopte wortelstokken een leuke haag gemaakt om ons privézitje te omlijsten. Dat die haag uiteindelijk mooi en weelderig zal uitgroeien is geen echt grote verrassing. De verrassing is wel dat dat dit jaar al meteen gebeurd is. Met nog niet al te veel fruit in de zomer, maar wel veel nieuwe uitlopers. En vooral met nu in het najaar aan die uitlopers al behoorlijk wat frambozen die nog afrijpen ook.

Kleurenpracht

KleurenprachtHet wonder wat mij ieder jaar weer verrast is Lees verder

Nog even mijmeren

Augustus in Drenthe

Mien ruijs vijver“Dit gaat niet langer zo!” Zei ik afgelopen zomervakantie tegen mijn echtgenote, “Ben je tuinontwerper maar heb je de tuinen van de moeder aller ontwerpers in Nederland nog nooit gezien.” Nu is Mien Ruijs al ruim 20 jaar niet meer onder ons. Maar de tuinen en de woning van waaruit ze jarenlang placht te werken aan de verfraaiing van de Nederlandse tuin liggen in het landelijke Dedemsvaart nog altijd te pronken. Velen daarvan in de originele staat, anderen ontworpen en aangelegd met de ziel van Mien. Enkele collega vakidioten geholpen door vele vrijwilligers houden de tuinen in stand en ontwikkelen ze verder. Lees verder

Seizoen van slag?

dscf6715Dit is geen grap of trucage

Deze foto maakte ik vandaag 26 september 2016. Deze bloesem (en het is niet de enige) zit in één van onze appelbomen. Een ruime maand geleden werd ik al verrast door een bloeiende goudreinet. Dat vond ik al bijzonder, maar dit is toch wel het toppunt van algehele tegennatuurlijke verbazing die me overvalt. Dit heb ik nog niet eerder meegemaakt.

Permacultuur

In mijn tuin probeer ik zoveel mogelijk met de natuur mee te tuinieren. Er wordt niet gespit, er wordt geen kunstmest gebruikt en er wordt al helemaal niet gespoten; permacultuur Lees verder

Planten spreken(?)

Pratende planten? Sinds wanneer?

Jij hebt het maar rustig, zei een vriend vanochtend tegen mij, jouw planten praten niet terug! Interessante opmerking en als je het letterlijk neemt is dat natuurlijk zo, althans niet praten zoals wij dat kennen. Tuinieren en met je blote vingers in de zwarte aarde graaien is absoluut een heel rustgevende ervaring. Toch durf ik te beweren dat planten praten. De kunst is alleen om op de juiste manier te luisteren. Ik leer dat met vallen en opstaan. Eén van de dingen die een plant je bijvoorbeeld vertelt is wat er in de bodem aan de hand is. Zo zaait een paardenbloem zich alleen uit als de toplaag van de bodem weinig kalk bevat. Die kalk haalt de plant met zijn lange penwortel uit diepere lagen naar boven. Als de plant afsterft laat hij de kalk in de toplaag achter. Als er tenslotte voldoende calcium naar boven gehaald is verdwijnt de paardenbloem vanzelf. En zo heeft iedere plant zijn eigen verhaal.

Planten voor klanten

DSCF6672In de ruim 10 jaar dat ik nu tuinen ontwerp heb ik steeds beweerd dat ik ‘verhaal in uw tuin’ breng. Daarmee bedoel ik dan dat ik de tuin zodanig probeer te ontwerpen dat u uw wensen, uw leven en uw gevoel voor mooi daarin herkent. Dat me dat in veel gevallen heel aardig gelukt is is natuurlijk prachtig. Maar veel boeiender is uiteindelijk om me bewust te zijn en verder te worden waarom me dat is gelukt. Het besef van wat ik in mijn dagelijks werk eigenlijk echt aan het doen ben speelt daarbij een cruciale rol. Het is namelijk niet alleen zo dat ik naar het verhaal van mijn klanten luister en dat vertaal naar passende plantcombinaties. Ik ben verhalen aan het matchen! Een plant is namelijk veel meer dan alleen een mooi plaatje. Zoals ik in de eerste alinea al aangaf vertelt iedere plant ook zijn eigen verhaal. Als je daar niet naar luistert en die verhalen niet begrijpt kun je nooit een ander verhaal vertellen; kun je geen tuin creëren die het verhaal van de klant weergeeft.

Kleine ingreep groot(s) effect

Dinertuin

Dinertuin 2014Te veel steen! Was één van de opmerkingen die ik kreeg naar aanleiding van mijn blog van vorige week. Los van het feit dat die opmerking totaal voorbij ging aan de intentie waarmee het stuk was geschreven, was het wel een prachtige illustratie van hoe verschillend mensen kijken en wat ze werkelijk waarnemen. Zelf zag ik de foto’s kennelijk veel groener dan in ieder geval een aantal van de lezers. In mijn hoofd waren de planten al volwassen, terwijl dat voor de Dinertuin 2016argeloze lezer van dat artikel nog niet zichtbaar was. Bovendien zag ik de foto’s in de context van de gehele tuin, terwijl voor de lezers alleen het getoonde detail zichtbaar was. Daarom hierbij wat foto’s van een soortgelijke ingreep vorig jaar waarbij de planten inmiddels de kans hebben gekregen lekker te groeien. De foto’s zijn vanuit een iets ander standpunt gemaakt, maar het verschil lijkt me duidelijk. De foto in de kop van dit verhaal geeft nog even een inkijkje in een ander deel van de tuin.

De voortuin

Voortuin 2014En om te benadrukken dat ik groen wel degelijk erg hoog in het vaandel heb nog even twee foto’s van de voortuin die een diepte heeft van een betontegel; in 2014 en nu. Indachtig mijn gedachte van hergebruik en duurzaamheid en voor de opmerkzame lezer; de betontegels zijn (op de kop gelegd) in de dinertuin weer opgenomen. Ook hier geldt ‘Kleine ingreep Voortuin 2016groot(s) effect’.

Hergebruik als uitgangspunt

Doordacht herschikken

Vorige week heb ik in mijn blog duidelijk proberen te maken dat ontwerpen lang niet altijd iets te maken heeft met alles nieuw en anders, met dure en luxe materialen of met strak gemetselde muurtjes en vijvers. Ontwerpen heeft alles te maken met gevoel voor ruimte en sfeer en weten hoe die te beïnvloeden. Een kleine aanpassing kan daarbij soms net zo veel of zelfs meer effect sorteren dan een volledige renovatie. Zeker bij oudere huizen met dito tuinen passen de materialen die in de loop der jaren in en om het huis verzameld zijn in de sfeer die mensen steeds hebben gezocht. Alleen verrommelt en veroudert alles en raken mensen in hun eigen denkraam verstrikt. Soms is de slijtage zo hevig dat er inderdaad tot vervanging moet worden overgegaan, maar vaak is een frisse blik op de oude materialen veel meer de oplossing. Deze tuin is daar een mooi voorbeeld van. Op de foto’s hiernaast ziet u de situatie van voor de herschikking.

Verdwenen vuilnis

De prachtige gebakken straatklinkers blijven ook in de nieuwe situatie sterk het beeld en de sfeer bepalen. Alleen is het bouwvallige afdak voor de vuilnistonnen verdwenen. De tonnen zijn verbannen naar een plekje uit het zicht en de borders zijn herschikt en vergroot om de ruimte gezelligheid en smoel te geven. De klinkers zijn anders gestraat om dat effect te versterken en om te benadrukken dat het hier een zit en eetruimte betreft. De tafel komt uit een andere ruimte en wordt hier weer ingezet als eettafel, de stoelen zijn tweedehands op de kop getikt via een opkoper van gebruikt horecameubilair; zie hier het resultaat. Oh ja, er is toch nog iets nieuw; er is voor €35,00 aan planten gespendeerd!

Creëren van ruimte en sfeer

20160518_150736

Ruimte creëren

Een groot deel van mijn ontwerpwerk draait erom een buitenruimte zo goed mogelijk tot zijn recht te laten komen. En meer dan eens heeft dat geen snars te maken met dure en/of mooie attributen of grote veranderingen. Mooie en dure dingen hebben een ongelooflijke aantrekkingskracht op mensen. Maar als deze mooie dingen in de verkeerde ruimte of verkeerd in de ruimte staan verliezen ze heel veel van hun glans. Ergo, mooie dingen en mooie planten maken nog geen mooie tuin!

Sfeertje bouwen

20160520_121913Het is nog niet klaar, maar juist daarom kun je op de foto hierboven fraai zien hoeveel effect 15 cm meer aan border heeft op de uitstraling van de gehele ruimte. Daar waar deze heesterborder in eerste instantie overkwam als een beetje een benauwd stukje ‘het moet nu eenmaal een beetje groen zijn langs het terras’, is door de border 15 cm extra te geven ook daadwerkelijk een border ontstaan. De heesters komen beter tot hun recht omdat ze meer in verhouding tot de border staan. En tegelijkertijd wordt ook het terras een veel prettiger  plaats om te verblijven! Een prachtig voorbeeld van een kleine aanpassing die veel effect sorteert.

 Ruimte maken

De foto in de kop van dit artikel geeft een mooi voorbeeld van het creëren van ruimtelijkheid. Hoe vaak zien we niet dat er een grote struik of ander ‘mooi’ attribuut pal voor een lelijk gebouw wordt gezet om deze aan het oog te onttrekken. Daarmee wordt dan weliswaar dat gebouw aan het oog onttrokken, maar heel vaak de ruimte verkleind. Eigenlijk komt dus dat gebouw dichter naar je toe! Op de voornoemde foto heb ik de druivenranken (die tegen de oude schuur gespijkerd waren) een mooie strakke geleiding gegeven een ruime halve meter voor het gebouw. Niet alleen groeien de druiven zo beter, maar ze leiden de aandacht af van de schuur, ze creëren meer ruimtelijkheid en het grasveld ervoor wordt prettiger en gezelliger om te vertoeven: ‘lekker picknicken!’ Opnieuw, kleine aanpassing groot effect.

Geduld; een schone zaak

Kracht van de natuur

MeiraapjesOp de tekening ging dat toch allemaal veel sneller! Je zet wat strepen op papier en als je dat maar in de juiste verhoudingen doet en voorziet van de juiste kleuren, komt daar ineens zoiets als een tuin te voorschijn! In de dagelijkse realiteit ontwikkelt zich de natuur toch iets anders.

De meiraapjes op de foto heb ik bijvoorbeeld al zo’n 6 weken geleden gezaaid. En ze hebben nog zeker 4 tot 6 weken nodig om te kunnen worden geoogst. Als je dat leest op het zakje waarin het zaad zit denk je nog: “Dat is lekker snel.” En in gedachten zie je de plantjes al uit de grond komen en groeien als een dolle. Tot op het moment dat je de zaadjes in de grond hebt gestopt en je zit te wachten tot ze ontspruiten en werkelijk gaan groeien. Wat duurt dat lang zeg; je wilt de plantjes wel aan hun nog niet bestaande blaadjes uit de grond trekken. En ondertussen beginnen allerlei plantjes die we op die plek niet hadden bedacht en zorgvuldig hadden verwijderd of afgedekt weer vrolijk hun groene kopjes boven het maaiveld uit te steken. Hoe durven ze!

Alleenrecht of levensles?

Waar halen we dat toch vandaan, die overtuiging dat we iedere situatie naar onze hand kunnen zetten alleen al door het zo te bedenken? Ja hoor ik betrap me daar zelf ook met grote regelmaat op. In de situatie zoals ik hierboven heb beschreven heb ik de grond vooraf naar mijn idee zodanig voorbereid dat mijn raapjes er optimaal tot hun recht zouden komen. Het wortel’onkruid’ zorgvuldig afgedekt met karton en daar ‘schone’ teelaarde op aangebracht. Om vervolgens verbaasd te zijn dat zich behalve mijn meiraapjes wel degelijk ook diverse andere planten en plantjes uitstekend thuis voelen op de zorgvuldig geprepareerde ondergrond.

De grote vraag is natuurlijk of de raapjes er slechter van worden als al die andere plantjes floreren. Tot nu toe blijken ze het prima te doen en beperk ik me tot het in toom houden van de andere gewassen en probeer ik zo veel mogelijk te leren uit wat ik zie dat er gebeurt. Tuinieren met de natuur en niet tegen de natuur in. Op die manier kan ik zonder gefrustreerd te raken toch een beetje het gevoel krijgen dat de tuin doet wat ik wil en niet dat ik doe wat de tuin wil. Stiekem gniffelend over mijn eigen argeloosheid omdat ik heel goed weet dat de natuur mij altijd de baas is!

Geduld; een schone zaak

peerOndertussen zie ik op verschillende plekken in mijn tuin, naast alle niet bedachte gewassen wel degelijk ook allerlei groente en fruitplanten de kop op steken op plekken die ik ze van tevoren had toebedeeld. Geeft me toch een beetje een gevoel van controle over de zaak; kan ik de natuur kennelijk toch een beetje manipuleren. Geduldig wacht ik maar eens af wat ik dit jaar allemaal kan gaan oogsten. De eerste Rucola heeft al op ons bordje gelegen.

Huismus…ofwel het dagelijks brood

HuismusVerhaal van de tuin?

Op de ontwerptekening ziet het er al heel anders uit, maar voor de mussen doet dat totaal niet ter zake. Iedere ochtend sta ik in mijn keuken voor het aanrecht de ontbijtspullen te verzamelen. Ik kijk dan uit over één van mijn tuintjes. Eigenlijk meer een binnenplaatsje. Wat rommelig, met een straat die half is opgebroken, vuilnistonnen onder een aftands afdakje, een bergje zand, wat struikgewas, een schaaltje brood dat de buren op de afscheiding hebben gezet. Altijd wat te beleven voor een scharrelmus.

Dagelijks brood

Zoals ik mede voor mijn werk observeer wat het natuurlijk gedrag van planten is om ze goed toe te kunnen passen in uw en mijn tuin, zo observeer ik ook het gedrag van de fauna; de dieren. Vanochtend zaten er twee mussen op de grond. De ene baas had een stuk brood in zijn snavel; te groot om zo naar binnen te werken, maar soi: “dit heb ik en ik bewaak het met mijn leven!” En weg hipte hij met de tweede mus op zijn hielen:”Ja hé, ik zag dat  stuk het eerst, geef terug!” Mus 1 hipt weg en laat onderweg natuurlijk wat kruimels vallen die mus 2 gretig oppikt. Even is er een beetje rust voor nummer 1 en hij legt zijn kostbare broodje op de grond om er ook een hapje van te kunnen nemen. “Kaasje!” denkt nummer 2 en onmiddellijk pikt hij het grote stuk, onderwijl een paar kruimels achterlatend die nummer 1 gretig oppikt. Dit tafereel herhaalt zich zo een paar keer. Ik realiseer me dat ik naar een heel interessant fenomeen zit te kijken. Deze mussen voeden elkaar zonder dat ze het zelf in de gaten hebben. In hun gretigheid om het grootste stuk van de taart te bemachtigen vergeten ze dat ze dat stuk helemaal niet aankunnen en dat ze uiteindelijk alleen hun buurman een plezier doen. Totdat de ander zich meester maakt van de hele taart en de toestand in de mussenwereld wordt omgegooid. Wordt mij hier een spiegel voorgehouden door moeder natuur?

Architectuur van de natuur

Voorrecht

Iedere dag blijft het weer een uitdaging om te werken in het mooiste beroep van de wereld. Als ontwerper van tuin en landschap begeef je je constant op het grensgebied van cultuur en natuur. Als mens hebben wij de neiging om alles en iedereen naar onze hand te willen zetten. We leven in de veronderstelling dat we alles wat we bedenken ook zo kunnen maken. Iedere dag kom ik ook in mijn beroep mensen tegen die denken dat een plant groeit zoals hij of zij dat wenst. Op die plek en op die manier. En zo niet dan is er iets mis met die plant! Of je zet er dan maar gewoon de snoeischaar in; we leggen die plant wel even onze wil op. Er zijn zelfs collega’s die zo de prachtigste architectonische tuinen bedenken.

Natuurlijke tuin

De benadering zoals hierboven wordt benoemd is in de context van de tuin zoals wij die kennen ook helemaal niet per definitie verkeerd. De gemiddelde tuin is ook geen natuurgebied in het klein. De tuin is een cultuurgegeven waarin we onder andere werken met wat de natuur ons te bieden heeft en waarin de gewassen die er groeien aan de wetten van de natuur onderworpen zijn. Natuurlijk gebruik je als tuinontwerper ruimte, sfeer en gebruik als kaders voor hoe je de tuin of het landschap wilt inrichten. Maar dat kun je in praktijk brengen door de natuur naar jouw hand te willen zetten of door te kijken hoe je natuurlijke groei en verschijning zodanig kunt gebruiken dat jouw beeld en verhaal ontstaan. Een natuurlijke tuin die voldoet aan alle wensen van genot en comfort, van pracht en praal en dan ook nog een bijdrage levert aan biodiversiteit kan alleen ontstaan vanuit respect voor de natuurlijke verschijning van gewassen en het juiste gebruik daarvan.

Uitdaging

Moestuin in wording met natuurlijke materialen

Moestuin in wording met natuurlijke materialen

Sedert bijna 2 jaar wonen en werken wij in een idyllisch boerderijtje met zo’n 150 jaar historie, aan een kerkpad waarvan de historie zo ongeveer tot in de late Middeleeuwen terug gaat. Onze tuin bestond uit een plaat wild gras van 1200 m2 met daarop een verkrotte 75 jaar oude kippenschuur. Met respect voor de historische context moet deze tuin in de komende jaren worden omgetoverd tot een natuurlijke tuin waarvan we letterlijk de vruchten kunnen plukken en waar wandelaars in een groene oase kunnen uitrusten en picknicken. De plannen voor de inrichting ontlenen we behalve aan het historisch gebruik vooral aan de theorie (en praktijk) van de permacultuur zoals toegepast in de voedselbossen van Food Forestry Nederland ( www.foodforestry.nl ) en natuurlijk moestuinieren zoals ondermeer Frank Anrijs ( www.natuurlijkemoestuin.be ). Vorig jaar is de hoogstam boomgaard geplant, dit jaar wordt de moestuin aangelegd en proberen we het picknick gedeelte te ontwikkelen. De natuur is onze uitdaging! Kom gerust eens langs voor een kijkje en toelichting. Het is hier prachtig.